بازار تجریش دلتنگی‌هایتان را می‌شوید

گروه خانواده؛ معصومه اصغری: قرار است دوباره به نور چشمی بازارهای تهران قدم بگذارم. چشم‌هایم را می‌بندم. خاطره‌های بازار تجریش با تصاویر در همی برایم جان دوباره می‌گیرد. چادرهای رنگی گل ریز زن‌هایی که با هزار امید راهی امامزاده صالح می‌شدند. دست‌های رگ‌دار و فرتوت  پیرزنی که بسته نمک و تکه نان تافتون را به ما تعارف می‌کند، ردیف هزار رنگ تسبیح‌های شاه‌مقصود و عقیق‌های آبدار کبود و خراسانی و انگشتری‌هایی با رکاب‌هایی که کمتر نظیرشان در جای دیگری از شهر پیدا می‌شد، گشت زدن در تکیه و بازار هزار رنگ تره‌بار و راسته ترشی‌فروش‌ها و تعارف مکرر آجیل‌فروش‌ها به خرید ،همه و همه پیش چشمم زنده می‌شود. راستش فرقی نمی‌کند چقدر از سال‌های کودکی فاصله گرفته باشید، از عجایب و البته خوشی‌های بازار تجریش همین برای ما بس است که هر بار مهمان آن شویم دوباره و هزارباره می‌توانیم شاهد این تصاویر دوست‌داشتنی شویم. امامزاده هنوز خاطرخواه‌هایی دارد که از شهرهای دور و نزدیک خودشان را به پابوسش می‌رسانند. اهالی تهران قدیم مثل تخم چشمشان مراقب تکیه تجریش بوده‌اند و این محیط دوار پر از نور و خاطره هنوز در کنار هیاهوی هرروزه بازار نفس می‌کشد. در آخرین روزهای سال بازار پر تب‌وتاب تر از همیشه میزبان مشتری‌هایی است که همه‌شان به‌قصد خرید راهی آن نشده‌اند. اینجا و راسته‌های نه‌چندان طول و درازش تنها جایی برای بده بستان‌های معمولی بین کاسب و مشتری‌ها نیست. بازار تجریش برای تهرانی و شهرستانی‌ها جایی برای مرور خاطره‌ها و پرسه زدن کنار زندگی است.

 

استخوان سبک کردن در بارگاه فرزند امام هفتم

 

اهالی تهران قدیم و شمیرانی‌ها همیشه خدا به همسایگی با امامزاده صالح فخر می‌فروختند و خدا را شاکر بودند. کسبه کهنه‌کار بازار سر صبح وقت بالا دادن کرکره‌ها حواس‌جمع می‌کردند. سلام بلند بالایی به امامزاده می‌دادند و بعد سروقت روشن کردن چراغ‌ها می‌رفتند. امامزاده صالح هنوز که هنوز است نور چشم اهالی و کسبه محله تجریش و سرپل است. آمار همین روزها که مردم گرفتاری‌های ریزودرشت دارند هم به ما می‌گوید این بارگاه مقدس روزانه ۳۰ هزار زائر دارد. این آمار در روزهای پایانی سال به دو برابر نزدیک می‌شود. ایوان ورودی و رواق اصلی به حیاط مستطیل شکلی که یادگار وقف معروف شجاع السلطنه است اشراف دارد.  بخش زیادی از مرمت گنبد و کاشی‌کاری‌های رواق‌ها در دوره قاجار انجام‌شده، اما قدمت بقعه به سال ۷۰۰ قمری برمی‌گردد. صندوق چوبی داخل ضریح بارگاه حرف‌های زیادی برای گفتن دارد. این صندوق در دوره افشاریه ساخته‌شده و با زبان بی‌زبانی به ما می‌گوید این حضرت از همان دوران بین عموم مردم شناخته شده  و صاحب احترام و محل رجوع آن‌ها بوده و هست.

 

چناری که جای خالی‌اش را به شهدای گمنام داد

مردم تهران قدیم از دیرباز برای درخت و درخت‌کاری تقدس قائل بودند. تهران چنارستان بود و این درخت قرن‌ها کنار آن‌ها دوام می‌آورد و بی توقع از رسیدگی برگ و بال می‌گرفت. چنار معروفی در حیاط کوچک امامزاده صالح قرار داشت که عمر آن به ۸۰۰ سال می‌رسید. اهالی دور آن جمع می‌شدند و رو به ایوان جلوخان امامزاده دعا می‌کردند. این چنار تا همین چند سال پیش با تنه قطورش همسایه امامزاده بود اما بعد از خشک شدن قطع شد. حالا زائران بعد از استخوان سبک کردن از زیارت به گرد مزار شهدای هسته‌ای که در حیاط آرمیده‌اند جمع می‌شوند. به صورت‌های بشاش آن‌ها نگاه می‌کنند و با حسی از سرافرازی و احترام برایشان سوره فاتحه‌الکتاب را زمزمه می‌کنند. کبوترهایی که سال‌هاست جلد حال و هوای امامزاده شده‌اند کنار زائران می‌نشینند. دانه دادن به کبوترها نذر معروف زائران این حضرت است.

 

سوغاتی نرود از یادت

حیاط امامزاده به راسته‌های جنوبی بازار تجریش راه دارد. حجره‌های نزدیک به حیاط اصلی مخصوص سوغاتی خریدن زوار شده‌اند. انگشترهایی با سنگ‌های سفارشی مرغوب، تسبیح‌های رنگارنگ و جانماز و سجاده و عطرهای جور واجور از سوغاتی‌هایی است که طرفداران زیادی دارد. حجره‌های خرما فروش‌ها و مغازه‌هایی که از ظرف‌های پایه‌دار بزرگ آجیل و خشکبار پرشده‌اند همسایگی دیرینه‌ای باهم دارند. بازار خرید زیورآلات مثل همیشه داغ است و پیش پای ورودی این مغازه‌ها همیشه خدا چند خانم مشغول سبک‌سنگین کردن قیمت‌ها هستند. از اینجا تا تکیه قدیمی تجریش راهی نیست و مشتری‌ها برای ورود به راسته‌های شمالی باید از آن عبور کنند.

 

 

اینجا سرقفلی شبیه‌خوانی‌های ماندگار است

تکیه تجریش محل تلاقی راسته‌های جنوبی و شمالی بازار است. با رسیدن به این محوطه دوار پر از رنگ و عطر، دمای هوا چند درجه‌ای خنک‌تر می‌شود. اگر حواستان پی هیاهوی جارچی‌های بازار میوه و تره‌بار خوش آب و رنگ آن نرود ویژگی‌های معماری این تکیه قدیمی را به چشم می‌بینید. معماری این تکیه دو اشکوبه است و هنوز پنجره‌های بزرگ طبقه فوقانی مشرف‌ به محوطه اصلی آن هستند. پیش از ساخت این مکان اهالی بالا شمیران و تجریش و سرپل مراسم سوگواری برای سیدالشهدا (ع) را در مساجد و خانه‌ها برگزار می‌کردند اما با افزایش جمعیت ساکن در این محله‌ها ساخت تکیه ضرورت پیدا کرد. بنای این مکان مقدس در سال ۱۱۷۶ شمسی ساخته شد. ابتدا برای سقف آن ستون‌های چوبی کار گذاشتند اما بعد از سیل معروف سال ۶۶ که بخش‌های زیادی از تجریش را تخریب کرد این تکیه مورد مرمت قرار گرفت و ستون‌ها فلزی شدند. این مکان خاطره‌انگیز سال‌ها محلی برای عرض ارادت هنرمندان شبیه‌خوان تهرانی بود. مردم بهترین و مخلص‌ترین تعزیه‌ها را اینجا تماشا کردند و با رجزخوانی‌های مخالف خوان‌ها و اشک‌های شبیه‌خوان حضرت زینب (س) و حضرت ابوالفضل العباس و جناب علی‌اکبر (س) اشک‌ها ریخته‌اند. این تکیه در سال ۱۳۸۳ جزو میراث فرهنگی تهران شد تا عزاداری‌های زبانزد ماه‌های محرم و صفر و ایام فاطمیه در آن تا همیشه جاودانه بماند.

 

هر چه فصلش نیامده یا رفته اینجاست

در غرب تکیه یک باب مغازه چند دهنه جا خوش کرده که ارتفاع زیادی دارد. اینجا شاه‌نشین تکیه است. به‌جز این مغازه ۹ باب حجره دیگر گرداگرد آن قرار دارند. در روزهای عادی سال این محوطه تبدیل به بازار میوه و تره‌بار تجریش می‌شود. چیدمان مرتب میوه‌ها و سبزی و سیفی جات هر عکاسی را به هوس شاتر انداختن با دوربینش می‌اندازد.

 

جارچی‌های اینجا مرتب شمارا دعوت به خرید می‌کنند. تهرانی‌ها می‌گویند بازار تره‌بار تجریش بازار نوبرانه‌هاست. هرچه هنوز نیامده یا فصلش تمام‌شده را اینجا با مرغوب‌ترین کیفیت می‌توانید پیدا کنید. این روزها  ردیف سبزه‌ها و تنگ‌های ماهی قرمز حال و هوای عید به این محوطه داده است. با گشت زدن در چند مغازه می‌توانید همه لوازمی که برای چیدن سفره هفت‌سین نیاز دارید را خریداری کنید.

 

از سفره قلمکار اصفهان تا ترمه بافت یزد

بازار تجریش ۷۰۰ متر طول دارد و ۴۰۰ مغازه و حجره آن هرروز انتظار مشتریان تازه را می‌کشند. یکی از ویژگی‌های اصلی این بازار خرده‌فروشی کاسب‌هاست. برخلاف بازار بزرگ تهران عمده‌فروشی در این راسته‌ها دیده نمی‌شود و مشتری‌ها اجناس مختلف را باقیمت‌های مناسب‌تری نسبت به فروشگاه‌های داخل شهر خریداری می‌کنند. بازار خرید صنایع‌دستی در روزهای پایانی سال رونق می‌گیرد. بیشتر این مغازه‌ها ظروف نقره‌ای، مسی، آینه و شمعدان‌های خاتم و منبت و نقره‌کاری شده می‌فروشند. کنار این مغازه‌ها فروشگاه‌هایی مخصوص خرید رومیزی‌های قلمکاری شده اصفهان و ترمه بافت یزد و منسوجات هویه‌کاری شده چشم‌نواز پا گرفته‌اند که این روزها فروش خوبی دارند.

 

برکت مساجد سه‌گانه بازار

 ساخت مسجد در دل بازار از سنت‌های پیشینه‌دار کسبه بوده است. اگر قصد اقامه نماز به جماعت رادارید می‌توانید مهمان یکی از مساجد سه‌گانه بازار سرپوشیده تجریش شوید. مسجد سیدالشهدا (ع)، مسجد خان و مسجد اعظم در کمرکش راسته‌های این بازار قرار دارند و اقامه نماز جماعت کسبه و مشتری‌ها در آن‌ها به این بازار برکت می‌دهد.

 

مسیرهای دسترسی به بازار تجریش

خوشبختانه برای رسیدن به این بازار خاطره‌انگیز مسیرهای دسترسی مختلفی پیش پای شماست. اگر قصد استفاده از قطار شهری رادارید ایستگاه متروی تجریش در میدان قدس نزدیک‌ترین فاصله را به این مکان دارد. البته یادتان باشد تجریش عمیق‌ترین ایستگاه مترو است و باید سوار بر ۴ پله‌برقی شوید تا به سطح زمین برسید. اگر در خانواده‌تان سالمند یا بیمار مفصلی دارید  با احتمال خرابی آسانسورها و پله‌برقی استفاده از این ایستگاه ریسک زیادی برایتان دارد. خطوط سامانه اتوبوس‌های تندرو خط راه‌آهن به ولیعصر و رسالت به میدان قدس هم گزینه خوبی برای دسترسی به این بازار هستند. در بیشتر پایانه‌های تاکسیرانی مقصدی برای میدان قدس و میدان تجریش تعبیه‌شده است.

 

بازار تجریش حدفاصل میدان تجریش و میدان قدس قرارگرفته است و درب‌های ورودی متعددی از بازار قائم و امامزاده صالح و خیابان مجاور به آن وجود دارد. اگر قصد استفاده از خودروی شخصی رادارید می‌توانید از خیابان‌های ولیعصر و دکتر شریعتی خودتان را به این بازار برسانید. پارکینگ خیابان دربندی نزدیک‌ترین مکانی است که می‌توانید با خیال راحت خودروی‌تان را در آن پارک کنید.

 

شکم‌گردی در همین حوالی

اگر در کنار گشت‌وگذار در بازار تجریش قصد خوردن خوراکی‌های لذیذ را دارید به شما می‌گوییم در بهترین نقطه تهران قرار گرفته‌اید. در دل بازار مغازه‌های متعددی ترشیجات می‌فروشند. لواشک‌ها و رب آلوهای این فروشگاه‌ها و رنگ و لعابشان دهان هر رهگذری را آب می‌اندازد.

 

این روزها بساط فروش چاقاله بادام هم به جمع این مغازه ها اضافه شده است. سالاد میوه‌های پخته‌شده با طعم‌های ترش و ملس و زیتون‌هایی که با گردو و انواع و اقسام سبزی‌های کوهی پرورده شده‌اند از خوراکی‌های پرطرفدار بازار تجریش هستند.

 

اگر هوس خوردن حلیم و آش رادارید کافی است از درب شمالی بازار به سمت میدان تجریش بروید. آش فروشی‌های معروفی در این راسته کنار هم قرارگرفته‌اند. انواع غذاهای خانگی مثل کوفته و دلمه و کتلت هم باقیمت مناسب در فهرست انتخاب شما قرار دارند. شمیران از دیرباز به کباب‌های متری معروف بوده است. در ضلع شمال شرق میدان تجریش چند مغازه نان داغ، کباب داغ کنار هم قرارگرفته‌اند. جلوی این مغازه‌ها میز و صندلی‌هایی برای سرو غذا در محیط باز تعبیه‌شده است. برای خوردن فست فود می‌توانید روی فودکورت بازار قائم و پاساژ ارگ حساب بازکنید. رستوران‌های معروفی در خیابان ولیعصر و مجتمع تندیس قرارگرفته‌اند و غذاخوری‌های سنتی دربند هم تنها ۳ کیلومتر با شما فاصله‌دارند. 

 

تهرانی های قدیم درروزهای آخر سال برای خرید سمنو به بازار تجریش می رفتند .این سنت همچنان به قوت خود باقی است.اگر به این بازار سر زدید خرید سمنوی شب عید را فراموش نکنید.

 

 

بازارهای همسایه  بازار

برای خرید باقی نیازهای‌تان از قبیل پوشاک و کیف و کفش می‌توانید به بازار بزرگ قائم، مجتمع ارگ و مجتمع تندیس سر بزنید. اگر قصد خرید لباس بچگانه رادارید بازار بعث در نزدیکی شماست و قیمت لباس‌های آن مناسب است. در مجتمع‌های اطراف میدان تجریش بیشتر فروشگاه‌ها قرق برندهای معروف بین‌المللی شده‌اند. مشتری‌ها می‌گویند در بازار قائم باقیمت مناسب‌تری می‌توانند کیف و کفش و البسه تهیه کنند.

 

ساعت خرید از بازار بزرگ تجریش

در دل بازار چند نانوایی قرار دارد که از ساعت‌های ابتدایی صبح کار خود را شروع می‌کنند. اگر قصد خرید از بازار میوه و تره‌بار رادارید برای خرید بار تازه بهتر است در همین ساعت‌ها به تکیه بروید. بازار در ساعت‌های نزدیک به ظهر شلوغ‌تر می‌شود. این روزها که تب‌وتاب خرید در شهر قوت گرفته بازار تجریش تا یک ساعت بعد از نیمه‌شب فعال است و خرید و فروش در آن ادامه دارد.

 

 

 

انتهای پیام/

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *