عیدمذهبی، مناسبتی شاد برای کودکان

گروه خانواده؛ نعیمه موحد: بچه‌های کوچک دنیای شادی دارند و همه چیز را با متر و معیار همین شادی می‌سنجند. توی دنیای آن‌ها هر اتفاق شاد و مفرحی خوب است و قرار نیست دنیایشان چیزی به جز این هم باشد.

والدینی که دوست دارند کودکانشان را با رویکردی مذهبی بزرگی کنند، ولادت‌ها و اتفاقات مذهبی یکی از بهترین فرصت‌ها برای آشنا کردن بچه‌ها با اعیاد وشادی‌های مذهبی است. به قول معروف یک تیر است و دو نشان. هم شادی و نشاط در جمع خانواده به پا می‌شود و هم برای بچه‌ها از یک رویداد مذهبی یک خاطره شاد ماندگار می‌شود. مگر نه اینکه برای خود ما هم اعیادی مثل نیمه شعبان که شهر آذین‌بندی و پر از جشن و سرور می‌شود از کودکی تا امروز همیشه روزهایی پر از خاطرات خوب بوده است؟

مجتمع آموزشی شهید چمران به مناسبت اعیاد غدیر و شعبان پویشی را در شبکه‌های اجتماعی به راه انداخته است. این پویش قرار است ایده‌هایی  به والدین و بچه‌ها برای بزرگداشت اعیاد شیعه در خانه‌ها  و ثبت خاطرات خوش از این اعیاد در ذهن بچه‌ها بدهد.

در گزارش پیش‌رو حجت‌الاسلام احمدرضا اعلائی درباره اهمیت، گرامی داشتن اعیاد شیعه در خانواده و همچنین راهکارهایی به والدین برای جشن گرفتن اعیاد مذهبی صحبت کرده است.

 

گرامی داشتن عید، گرایش به خوبی است

وقتی در خانواده‌ای عقیده این است که دین و زندگی دینی همان خوبی است، اولین قدم برای اینکه فرزند ما به سمت این خوبی قدم بردارد، این است که به آن گرایش داشته باشد.

چیزی که در ادبیات دینی به آن «فطرت» می‌گوییم، بخشی از آن در واقع تمایل به خوبی است که در نهاد همه انسان‌ها گذاشته شده است. اما چگونگی مواجه هر کس با فطرتش هم مهم است. غذاخوردن یک نیاز طبیعی است اما در کودکی باید همین غذا را هم به طرزی دلچسب و خوشمزه آماده کرد و به بچه داد. در آموزش‌های دینی هم همین مسئله صادق است. اگر ما ارزش‌های دینی را حتی از چشم بزرگسالان به سطحی‌ترین شکل برای کودک برگزار کنیم باز هم برای کودک طعم خوبی دارد. ببینید ایستگاه‌های صلواتی که کودکان مسئول آن هستند و یک نذری جزئی مثل شربت در آن پخش می‌شود چقدر برای آن گروه از کودکان مهم است و کاری که در آن انجام می‌دهند لذت‌بخش است.

تاثیر آموزش غیرمستقیم روی کودکان ماندگارتر است

در علم روان‌شناسی می‌گویند تاثیر محیط دلچسبی که در آن آموزش داده می‌شود بر «ضمیر ناخودآگاه» وارد می‌شود. اینکه فضاهای مذهبی هم فضای خوشایندی باشند در ضمیر ناخودآگاه کودک حس خوبی می‌نشانند. این فضای خوب لزوما جشن نیست. همین عزاداری محرم هم از کودکی خاطرات خوبی برای ما ساخته است. اما مهم است که مکان و شیوه عزاداری در هر سنی برای کودک مناسب باشد. مثلا در خردسالی او را به هیئتی که روضه سنگین می‌خوانند یا سینه‌زنی‌های طولانی دارد نبریم.

برعکس تصور ما کودکان تا حدود سن هفت سالگی اگر تحت آموزش مستقیم مباحث دینی قرار بگیرند، این مباحث زیاد در ذهن آن‌ها ماندگاری ندارد. منظور از این آموزش یاد دادن آیه‌های قرآن یا حفظ کردن حدیث است. اما اگر در یک محیط دلچسب تحت تاثیر غیرمتسقیم این آموزه‌ها قرار بگیرد، تاثیرش بیشتر است.

همین موارد این دغدغه را برای ما ایجاد کرد که اعیاد مذهبی را میان خانواده‌ها را بیاوریم. در اعیاد مذهبی ما ائمه و بزرگان دینی هم لباس نو می‌پوشیدند یا اطعام می‌دادند و خلاصه به نوعی به دیگران نشان می‌دادند که امروز روز عید و روز شادی است.

 

عید مذهبی باید برای کودک حس خوب ایجاد کند

ما در حسینیه شهید چمران تصمیم گرفتیم برای اعیاد مذهبی روندی مثل عید نوروز را برای بچه‌ها در نظر بگیریم. تا اعیاد مذهبی هم مثل عید نوروز حس خوبی در آن‌ها ایجاد کند. وقتی در خانه ما قرار است مهمانی بیاید که عزیر است که ما به خانه خودمان رسیدگی می‌کنیم. وقتی یک جشن داریم لباس نو می‌خریم، برای مهمان‌ها هدیه می‌خریم و یا غذا آماده می‌کنیم.

به همین خاطر هم مجموعه پیشنهادهایی را برای بزرگترها و بچه‌ها آماده کردیم. به بزرگترها توصیه می‌کنیم اگر برایشان امکان دارد برای بچه‌ها لباس نو تهیه کنند. نیاز نیست این لباس یک دست لباس کامل باشد یک جفت جوراب برای پسرها یا یک عدد گلسر برای دخترها به عنوان هدیه کفایت می‌کند.

سعی کنیم در روزهای منتهی به عید و روزهای عید خودمان را بیشتر در برابر شلوغ‌کاری یا سروصدای بچه‌ها کنترل کرده و با بچه‌ها خوش‌رفتارتر از همیشه باشیم. چون قرار است فضای شادی را برای آن‌ها در خانه فراهم کنیم. حتی اگر شده برای چند نفر از همسایه‌ها و آشنایان نزدیک نذری تهیه کنیم و بخشی از فرآیند را به کودک بسپاریم. تهیه خوراکی برای دوستان فرزندمان و دعوت از آن‌ها برای یک عصرانه هم گزینه خوبی است. اگر هم فرزندتان را در این ایام به جشن و مولودی می‌برید حواستان باشد که فضای این جشن کودکانه باشد. مثلا کودکان نمی‌توانند ساعت‌ها یک جا بنشینند یا چند ساعت به سخنرانی گوش بدهند.

با بچه‌ها کاردستی عیدانه درست کنیم

راهکارهایی که برای بچه‌ها در نظر گرفته شده نیز به همراهی والدین نیاز دارد. به عنوان مثال بچه‌ها را تشویق کنیم تا مانند عید نوروز خانه را تمیز کنند. قرار است بقیه افراد مثل همسایه‌ها و آشنایان را هم در شادی عید شریک کنیم. پس می‌شود از بچه‌ها بخواهیم کاردستی‌هایی با هر برداشتی از این اعیاد دارند درست کنند تا در خانه یا بیرون از آن نصب کنیم. مثلا پرچم درست کنند و جلوی در خانه یا در بالکن نصب کنند. بهتر است اجازه بدهیم بچه‌ها هرچیزی که را که دوست دارند و به ذهنشان می‌رسد درست کنند حتی اگر از نظر ما زشت باشد.

می‌شود بچه‌ها را در فرآیندهایی مثل جمع کردن هزینه نذری یا پخش آن سهیم کرد. مثلا قبض‌هایی با دست‌نوشته بچه‌ها درست بشود تا به وسیله آن برای نذری اعیاد هزینه‌ای هرچند اندک جمع بشود. یا یک ایستگاه صلواتی کوچک در نزدیکی خانه‌مان ایجاد کنیم و بچه‌ها در آن خوراکی‌های ساده را با مدیریت خودشان و نظارت بزرگترها پخش کنند.

برگزاری این اعیاد در خانه‌ها یا مشارکت بچه‌ها در اعیاد مذهبی در هر مکانی که برگزار می‌شود به این معنی نیست که از فلسفه این اعیاد برای آن‌ها نگوییم. بالاخره می‌شود از عید قربان یا عید غدیر داستان‌هایی کودکانه و قابل فهم برای آن‌ها تعریف کرد. اما این محتوا نباید محور قرار بگیرد. اینکه فرزند ما بداند که امروز عیدی مربوط به امیرالمومنین(ع) است یا عیدی است که برای تشکر از خدا گوسفند قربانی می‌کنیم یا مثلا ایام محرم است و به این دلیل عزاداری می‌کنیم، کفایت می‌کند.

محیط شاد از بیان فلسفه اعیاد تاثیرگذارتر است

اما همانطور که گفتم صحبت کردن درباره ماهیت این اعیاد و مراسم‌ها برای بچه‌های زیر هفت سال آنقدر تاثیرگذار نیست که محیطی که در میان آن قرار می‌گیرند تاثیرگذار است. در واقع همین حس خوب دادن به کودک و خاطره‌ای خوبی که برایش باقی می‌ماند مهم است. این خاطره خوب بعدها کودک را در ترغیب به شناختن مفاهیم و ماهیت اعیاد و مراسم‌های مذهبی کمک می‌کند.

 

انتهای پیام/

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *